Dementie: onderzoek suggereert dat vaak kaas eten het brein op latere leeftijd kan beschermen
Een recente Japanse studie, gepubliceerd in 2025 in het vakblad “Nutrients”, suggereert dat een matige consumptie van kaas het risico op dementie bij ouderen kan verlagen. Dementie is wereldwijd een groeiende zorg. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) leven momenteel meer dan 50 miljoen mensen met cognitieve achteruitgang. Tegen 2050 zou dat aantal mogelijk verdrievoudigen. Ondanks beperkte vooruitgang in het behandelen van dementie blijft de vraag welke dagelijkse keuzes het risico kunnen verminderen.
Wat de Japanse studie precies deed
Onder leiding van het Nationaal Centrum voor Geriatrie en Gerontologie en in samenwerking met twee universiteiten, bestudeerden de onderzoekers 7.914 Japanse deelnemers van 65 jaar en ouder. Aan het begin van het onderzoek woonden alle deelnemers zelfstandig. Het onderzoek duurde ongeveer 3 jaar en de deelnemers werden verdeeld in twee groepen: mensen die minstens één keer per week kaas aten (Groep A) en mensen die dat nooit deden (Groep B).
In Groep A werden 134 gevallen van dementie geregistreerd (3,4%). In Groep B waren dat 176 gevallen (4,5%). De berekeningen wezen op een relatieve risicoreductie van ongeveer 24%, die na verdere correcties op 21% uitkwam.
De studie gebruikte Propensity Score Matching (een statistische methode om groepen qua leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en andere factoren vergelijkbaarder te maken). Ook zelfgerapporteerde gezondheid, dagelijkse vaardigheden zoals boodschappen doen en koken, en inkomen werden meegenomen in de analyses.
Waarom kaas mogelijk beschermt
Er zijn meerdere hypothesen waarom kaas een beschermend effect kan hebben. Kaas bevat vitamine K2, dat de regulatie van calcium ondersteunt en kan bijdragen aan een betere vaatgezondheid. Dat kan het risico op beroertes en vasculaire dementie verminderen en zo de cerebrale doorbloeding verbeteren.
Culturele verschillen in eetgewoonten
In Japan is kaas minder prominent: de consumptie ligt rond 2,7 kg per persoon per jaar. Dat staat in schril contrast met Europa, waar de consumptie veel hoger is. Bovendien bleek dat mensen in de kaasgroep in dit onderzoek vaker een dieet hadden dat rijk is aan fruit, groenten, vis en vlees — voedingsmiddelen die op zichzelf ook beschermende stoffen leveren.
Wat dit betekent voor de volksgezondheid en vervolgstappen
De bevindingen zijn bemoedigend voor sterk vergrijzende samenlevingen zoals Japan en Europa, maar voorzichtigheid is geboden bij de interpretatie. Observationele studies kunnen nog last hebben van residuele confounding. Toekomstig onderzoek zou moeten nagaan welke specifieke bestanddelen van kaas werkzaam zijn en hoe zij werken, en ook genetische factoren zoals het APOE-ε4-allel nader bekijken. Een advies dat uit de studie volgt: kaas beperken tot 2, 3 keer per week in normale porties kan mogelijk voordelen bieden zonder te veel calorieën of zout binnen te krijgen. Het blijft belangrijk voedingskeuzes te combineren met een actieve leefstijl en gezond ouder worden.
In een wereld waar dementie vaker voorkomt, onderstreept deze studie het belang van eenvoudige dagelijkse keuzes in voeding. Er is geen wondermiddel, maar kleine veranderingen op lange termijn kunnen wel degelijk bijdragen aan de gezondheid van ouderen.